MARKTVISIE | Europese gasvoorraad passeert grens van 90 procent
Gas in eurocent/m3 | 19 okt | 26 okt |
TTF daggas | 64,3 | 46,7 |
TTF nov ’22 | 112,0 | 102,0 |
TTF jaar ’23 | 137,0 | 134,5 |
TTF jaar ’24 | 105,0 | 100,5 |
Elektra in euro/MWh | 19 okt | 26 okt |
OTC base nov’22 | 273,0 | 242,0 |
OTC peak ’23 | 425,0 | 418,0 |
OTC base ’23 | 353,0 | 347,5 |
OTC base ’24 | 232,0 | 227,0 |
Daggasprijs uitzonderlijk laag
In de eerste helft van oktober zakte de daggasprijs voor het eerst sinds medio juni 2022 weer regelmatig onder 100 €ct/m3. De LNG-aanvoer, goedgevulde voorraden en lenteachtige temperaturen duwden de daggasprijs deze week zelfs even onder 30 €ct/m3. Dat prijsniveau zagen we voor het laatst in juni 2021. Er liggen meerdere gevulde LNG-tankers voor anker, bij met name Spanje, in afwachting van een hoger prijspeil of een aanmeerplek bij één van de terminals. De lage Europese daggasprijs kan meer schepen naar Azië lokken.
Gasvoorraden
De Nederlandse gasvoorraden waren twee weken geleden voor ca. 93,3% gevuld, maar inmiddels is daar weer ruim 1% vanaf. Norg en Bergermeer zitten vrijwel vol, maar de vulgraad van Grijpskerk is gedaald van bijna 94% naar 56%. Volgens Martien Visser is dit i.v.m. de ombouw van hoogcalorisch naar laagcalorisch gas. Op Europees niveau staat de totale vulgraad op bijna 94%, en bij het uitblijven van lagere temperaturen is de verwachting dat de voorraden de komende twee weken verder vol blijven lopen.
Prijs 2026 daalt harder dan 2024 en 2025
Ook de novemberprijs daalde mee de afgelopen week. Voorlopig lijkt er een bodem te liggen rond 100 €ct/m3, ook omdat er nog onzekerheid is over de weersverwachtingen voor de tweede helft van november. Vergeleken met eind september is de novemberprijs inmiddels ruim gehalveerd. Ook de verdere tijdvakken worden mee omlaag getrokken, zij het in beperkte mate. Alle gasprijzen zijn week-op-week 5 tot 10% gedaald. Inmiddels staat Q4’23 hoger dan Q2’23 en Q3’23, wat een signaal is dat er geen/minder subsidies nodig zijn om de gasvoorraden weer aan te vullen komende zomer.
Het is verder opvallend dat het 2026-jaarcontract gedaald is tot onder 45 €ct/m3, hetzelfde prijsniveau als begin augustus. De jaarcontracten voor 2024 en 2025 staan nog significant (ca. 10 €ct/m3) hoger dan toen. Het is een inschatting van de markt dat zowel de export- als importcapaciteit van LNG dan dusdanig is toegenomen dat de prijzen in rustiger vaarwater terecht komen.
Elektriciteitsprijzen dalen minder hard
Bij elektriciteit zien we in grote lijnen hetzelfde gebeuren, maar de prijsdalingen zijn daar beperkter dan bij gas. Als we uitzoomen naar de prijsontwikkeling vanaf eind september, dan zijn de gasprijzen vanaf volgend jaar 20 tot 35% gedaald en de elektriciteitsprijzen ‘slechts’ 5 tot 20%. Hierin spelen de prijzen van steenkool en emissierechten een belangrijke rol, aangezien er waar mogelijk geswitcht is naar steenkolenverbranding voor de opwek van elektriciteit. Er wordt weinig steenkool verhandeld via theice.com, maar de laatste noteringen voor het 2023-contract waren rond 240 $/ton.
EUA-prijs schiet omhoog
Emissierechten handelden lange tijd in een smalle bandbreedte tussen 65 en 70 €/ton, maar schoten deze week door die bovenkant van die bandbreedte heen. Deze woensdag werd het komende decembercontract tussen 75 en 80 €/ton verhandeld. Onze trader geeft aan dat dit vooral technische redenen heeft, waarbij vooral bij investeringsfondsen koopmomenten werden getriggerd toen de prijs door 70 €/ton heen brak. Ook kan de lage daggasprijs mogelijk voor een hogere gasvraag zorgen, waardoor de vraag naar emissierechten ook weer aantrekt. Ten slotte gaan er geruchten dat Duitsland extra emissierechten moet kopen omdat o.a. de bouw- en transportsectoren hun emissiedoelstellingen niet hebben behaald.
Terugblik EPEX-prijzen
De lagere gasprijzen in combinatie met een flink zon- en windaanbod drukte ook de EPEX-prijzen verder omlaag. Op meerdere dagen kwam de gemiddelde uurprijs onder 100 €/MWh uit. Er zijn geen negatieve uurprijzen genoteerd. De hoogste uurprijzen werden inmiddels traditiegetrouw waargenomen op de vroege ochtend en vroege avond, maar ook in die uren kwam de prijs niet boven 200 €/MWh uit.
Eerste noodvermogen afroep in bijna drie weken
Afgelopen zondag werd voor het eerst sinds 6 oktober weer noodvermogen afgeroepen. Zowel ’s ochtends als ’s avonds was er een afroep in opregelende richting, maar bij elkaar duurde dit nog geen half uur. Over het algemeen houden de onbalansprijzen zich erg rustig en de prijspieken zijn een stuk minder hoog dan één à twee maanden geleden.
Ook de komende weken staan er nog temperaturen ruim boven het langjarig gemiddelde op het programma. In combinatie met windkracht 3 à 4 op land en een beetje zon is de kans groot dat de EPEX-prijzen volgende week het patroon van deze week vervolgen. Richting het einde van volgende week duikt het kwik onder 15 graden Celsius, maar echte kou blijft voorlopig uit.
Aan de vraag naar gasgestookte elektriciteitscentrales verandert dus ook weinig. Voor de komende weken is het vooral interessant om te zien wat er gaat gebeuren met het LNG-aanbod. Varen er inderdaad boten door naar Zuid-Korea en Japan of blijven ze voor de Europese kusten wachten tot de prijzen oplopen en er ruimte komt bij de terminals en in de gasvoorraden?
Specifiek voor Nederland droogt het aanbod enigszins op. Na de ontvangt van meerdere gevulde tankers in de afgelopen week, staan er voor de komende twee weken slechts vier leveringen op de planning. Dit vindt allemaal plaatst bij de Gate-terminal wat betekent dat er geen schepen voor de Eemshaven aangekondigd zijn. Groot-Brittannië, België en Frankrijk verwachten in totaal ruim dertig aanlandingen in hetzelfde tijdsbestek. De TTF-termijnprijzen voor december en de maanden daarna liggen nog ca. 25 €ct/m3 hoger dan de Aziatische JKM-prijzen, waardoor Europa wel een interessante bestemming blijft voor met name Amerikaanse LNG-producenten.
De Europese Commissie heeft deze week overeenstemming bereikt over het gezamenlijk inkopen van tenminste 13,5 miljard m3 gas na deze winter. Dat is ongeveer 15% van de totale capaciteit van de Europese gasvoorraden, oftewel 2,5 tot 3,5% van de totale jaarlijkse Europese gasvraag. Op 24 november wordt hier een definitieve knoop over doorgehakt tijdens een extra ingeplande vergadering. Hierin wordt dan ook besloten over andere voorstellen, zoals een dynamisch prijsplafond voor gas.
Bekijk de marktvisie van vorige keer